PSV en Phillip Cocu: hoe nu verder?

hi-res-b1052306c9b4780511efbf194873f3c1_crop_north

Door Tim van de Loo

In de derde voorronde van de Europa League is PSV uitgeschakeld door de Kroatische ploeg NK Osijek. Na de onverwachte thuisnederlaag (0-1) bleken de Kroaten in het eigen Gratski Stadion wederom met 1-0 te sterk voor de formatie van Phillip Cocu. Hierdoor strandde de Europese aspiraties van de Eindhovenaren voordat de groepsfase van het toernooi in september van start gaat. Daarmee werd de reeks van 43 jaar waarin PSV begon aan een Europees hoofdtoernooi doorbroken. Een regelrechte blamage tegen de verassende nummer vier van het afgelopen seizoen in de Kroatische competitie, met een jaarlijkse begroting van amper drie miljoen euro.

Voorbereiding

Algemeen Directeur Toon Gerbrands heeft voorafgaand aan het seizoen drie doelstellingen voor PSV opgesteld. Overwinteren in de Europa League was daar één van. Op 3 augustus 2017 kan al vastgesteld worden dat deze doelstelling niet behaald kan worden. Daardoor zijn de Eredivisie en het KNVB-bekertoernooi de competities die resteren voor PSV. Een belangrijke vraag die daarbij hoort is of deze competities voldoende perspectief bieden om het seizoen van PSV te redden. Aangezien Gerbrands het kampioenschap als voornaamste sportieve doelstelling ziet, zou- hoe merkwaardig het ook klinkt- de titel de vroegtijdige uitschakeling in Europa voor een groot deel kunnen verbloemen. Een succesvolle campagne in de beker zou eveneens geen overbodige luxe zijn voor PSV. Stel dat PSV in het toernooi net ze vroeg wordt uitgeschakeld als in het afgelopen seizoen (oktober 2016 3-1 nederlaag tegen Sparta Rotterdam), dan zou PSV vanaf nu slechts 36 officiële wedstrijden spelen. Een ongekend laag aantal voor een traditionele topdrieclub in Nederland.

Intern bij PSV was iedereen het eens dat het vorige seizoen de prestaties in alle toernooien onder de maat waren. Zo gaf technisch directeur Marcel Brands bijvoorbeeld aan dat de “echte honger” om prijzen te (blijven)winnen wellicht te weinig aanwezig was bij de spelers. Dit seizoen zou de revanche

van PSV moeten plaatsvinden. Daarbij was het eveneens voor de directie en technische staf duidelijk dat in de selectie een aantal mutaties zouden optreden. Het vertrek van de Mexicaanse sterkhouders Andrés Guardado en Héctor Moreno, evenals Oranje-international Jetro Willems waren ingecalculeerd. Dat huurlingen Siem de Jong, Oleksandr Zinchenko en reservedoelman Remko Pasveer vertrokken deed eveneens geen wenkbrauwen fronsen bij de Eindhovense technische staf. Ook was intern bij PSV helder op welke manier het vertrek van de bovenstaande spelers opgevangen zou worden. Zowel in de verdediging, middenveld als aanval werd transfertarget nummer een aangetrokken. Dit betrof Mexicaans talent Hirving Lozano, Marco van Ginkel en Derrick Luckassen. Bovendien keerde Jordy de Wijs terug van zijn succesvolle huurperiode bij Excelsior en zijn een drietal jeugdspelers doorgeschoven naar de eerste selectie. Afgezien van een nieuwe linksback was de selectie voorafgaand aan de wedstrijden tegen NK Osijek op orde.

Vanwege de Europese verplichtingen begon PSV extra vroeg aan de voorbereiding. Geen enkel risico kon worden genomen om een vergelijkbaar seizoen als het vorige mee te maken. Volgens de technische staf werd er “harder getraind” en uit de oefenwedstrijden kon voorzichtig een indruk worden opgemaakt dat PSV fris en fruitig aan de officiële wedstrijden zou kunnen beginnen. Zo werd in een goede wedstrijd gelijkgespeeld (0-0) tegen de Champions League halvefinalist AS Monaco. In de eerste twee officiële wedstrijden bleek schijn echter niet te bedriegen. Alsof je als toeschouwer een déjà vu van het vorige seizoen meemaakte. Wederom creëerde de Eindhovense ploeg tegen bepaald geen hoogvlieger weinig kansen, lag het tempo aan de bal erg laag en leidden domme overtredingen de tegentreffers in. Een snelle conclusie komt erop neer dat het spel van PSV in de officiële wedstrijden op toeval en individuele bevliegingen is gebaseerd. Daarmee zijn de prestaties en is het spel zelfs verslechterd ten opzichte van afgelopen seizoen. Dat is op zichzelf een knappe prestatie.

Gevolgen vroegtijdige Europese uitschakeling

Het laatste dat PSV zou moeten doen, is de wanprestatie bagatelliseren. De Europese uitschakeling levert vanzelfsprekend minder inkomsten op. De begroting van PSV is gebaseerd op inkomsten voortkomend uit de groepsfase van de Europa League. Niet gek als je 43 jaar achter elkaar Europees voetbal speelt. Marktwaarden van spelers zullen eveneens dalen. PSV gaat hoe dan ook minder officiële (Europese) wedstrijden spelen, waardoor spelers als Steven Bergwijn en Bart Ramselaar die kunnen en misschien wel moeten doorbreken bij PSV in hun ontwikkeling worden belemmerd. Spelers van Ajax hebben recent laten zien aantoonbaar beter te worden van Europese wedstrijden. Daarbij zouden een aantal spelers in de selectie, hoewel zij ook verantwoordelijk zijn voor de voortijdige uitschakeling in Europa, PSV zonder Europees voetbal misschien niet interessant genoeg meer vinden. In de huidige transfermarkt is het bovendien niet uit te sluiten dat een aantal belangrijke krachten, zoals Santiago Arias en Jeroen Zoet, kunnen vertrekken. Hun marktwaarde zou echter door het Europese debacle niet gestegen zijn. De selectie die nagenoeg op orde was, zou daarom misschien nog een aantal mutaties ondergaan.

psv-osijek-slavlje

Het voordeel voor PSV is dat de selectie volgens Brands nagenoeg rond is. Wanneer verder niemand vertrekt, is volgens hem alleen nog een linksback nodig. Desondanks vormt het fiasco in Kroatië mogelijk alsnog aanleiding selectie van nieuwe impulsen te voorzien. Een soortgelijk scenario dat vorig jaar bij Ajax voorkwam door de aankoop van Hakim Ziyech. De voormalig speler van FC Twente was plotseling nodig na de misstap tegen FK Rostov.

Kortom, de uitschakeling heeft grote gevolgen op financieel en sportief niveau voor PSV. Niet geheel onlogisch zien veel PSV fans trainer Cocu liever vandaag dan morgen vertrekken. Of hij nu ontslagen wordt of zelf ontslag zou nemen, doet er voor hen niet toe. Is PSV daadwerkelijk beter af zonder zijn huidige hoofdtrainer?

Positie Cocu

Over het algemeen neemt een trainer alleen ontslag als die totaal geen perspectief op verbetering ziet. Wanneer afgegaan wordt op de woorden van Cocu, waaruit onder meer bleek dat het team in Kroatië alles had gegeven maar het zat er gewoon niet in lijkt dat scenario niet aan de orde. Een trainer wordt meestal ontslagen als er geen chemie meer zit tussen de spelers en technische staf of om een schokeffect te veroorzaken. Afgezien van een aantal ontevreden spelers als ze een keer wissel zitten, lijkt van dat eerste geen sprake. Een ontslag van Cocu zou daarom alleen kunnen plaatsvinden wanneer de directie een opvolger ziet die een schokeffect teweeg kan brengen. Oftewel, een mogelijk nieuwe trainer zou nadat de voorbereiding is afgerond en voordat het seizoen begint voor nieuwe elan moeten zorgen bij PSV.

Mocht de directie gehoor geven aan de mening van de buitenwacht en Cocu ontslaan, zou er logischerwijs een nieuwe trainer komen. Die zal de uitschakeling in de voorronde van de Europa League niet kunnen terugdraaien. Daarnaast zou diegene voor een schokeffect van tien maanden dienen te zorgen. Dat zal immers nodig zijn om het seizoen van PSV te redden. Zonder enige invloed op de voorbereiding is dat een heel zware taak. Misschien wel zwaarder dan waar Cocu momenteel voorstaat. De zoektocht naar een nieuwe trainer kost bovendien tijd, onder meer vanwege onderhandelingen. Veel kandidaten zijn niet beschikbaar en/of geschikt en als ze dat al zijn, springen zij zonder enige vorm van voorbereiding dan in? Een nieuwe trainer zal daarom vermoedelijk (ver) na de start van de Eredivisie pas aangesteld worden. Hoewel PSV door de uitschakeling in Europa en voor de start van de competitie achter de feiten aanloopt, zou dat door de aanstelling van een nieuwe trainer wellicht alleen maar toenemen.

cocu_0

Hoewel PSV er niet al te best voorstaat en daardoor misschien geen torenhoge titelfavoriet is, heeft Cocu in het verleden bewezen een transformatie bij PSV door te kunnen voeren. Hij kreeg het als beginnend hoofdtrainer voor elkaar om van een wisselvallige en piepjonge selectie die halverwege het seizoen 2013/2014 tiende stond in de Eredivisie te transformeren tot kampioen in het daaropvolgende seizoen. Dat leverde bovendien in de competitie een nationaal puntenrecord voor PSV op. Naast deze erg knappe prestatie bleek hij met zijn gewijzigde technische staf in staat om de titel te prolongeren. Ondanks dat de situatie nu anders is en PSV op sportief gebied het dieptepunt van de eeuw heeft bereikt, is een soortgelijke transformatie benodigd om nog iets van dit seizoen te maken.

Gezien de omstandigheden lijkt het verstandig om Cocu met zijn technische staf en spelers een kans te geven om alsnog een verlate revanche vorm te geven. Een ontslag van Cocu zou immers een heel gewaagde beslissing en gigantische gok van de directie zijn. Mocht Cocu in de eerste seizoenshelft onvoldoende in staat blijken om PSV kampioen te maken, laat de consequentie van zijn positie zich raden.

Geschreven door Max van der Gulik

Max noemt zichzelf een voetbalromanticus dan wel voetbalestheticus. Schrijft graag historisch getinte artikelen, als ook analyses van het hedendaagse voetbal. Max is geen fan van een club en raadt dat iedereen van harte aan. Na zijn pensioen heeft hij het voornemen om boeken te gaan schrijven, je moet wat hè.